ehimetalor-akhere-unuabona-_2HkOlYuc_o-unsplash

Zašto su Tramp i Qanon magneti za verske fanatike

Share on facebook
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on telegram
Share on linkedin
Share on email

Trampova apokalipsa

U gradiću Alštet, davnog leta 1524. godine, reformistički sveštenik, Tomas Mincer, održao je propoved saksonskim kneževima, pozivajući ih da svojim delovanjem ubrzaju dolazak Sudnjeg dana.
Pozivajući se na starozavetnu Knjigu proroka Danila i apokaliptične vizije o Armagedonu i konačnom ratu između Hrista i Antihrista, Mincer je podstrekivao saksonske kneževe da se svrstaju na stranu Boga u predstojećem ratu i pobiju sve sveštenike, monahe i katoličke vladare. Smatrao je da je Rimokatolička crkva postala previše korumpirana, ogrezla u materijalizmu i taštini, i da se time svrstala na stranu Antihrista.
Njihovim istrebljenjem, pripremio bi se teren za Drugi dolazak Isusa Hrista i uspostavljanje Hiljadugodišnjeg carstva na Zemlji kojim će vladati pravednici. Iako Mincerovi pozivi na masovno istrebljenje nisu urodili plodom među saksonskim plemstvom, njegovo učenje je u velikoj meri dalo ideološku potporu Velikom seljačkom ratu koji je izbio 1525. Ovaj rat predstavlja jedan od bitnijih događaja u istoriji reformacije čija tekovina su verske slobode kao jedan o temeljnih stubova američke demokratije, ali i centralna tačna američkog hrišćanskog identiteta.
Uglavnom se egalitarističke ideje Tomasa Mincera i Veliki seljački rat smatraju jednim od prvih proleterskih ustanaka u istoriji, te se neminovno vezuju za komunističku i socijalističku ikonografiju. Međutim, u ovom slučaju, Mincerov doprinos reformacije od velikog je značaja i za razumevanje radikalnijih protestantskih denominacija, koje čine osnovu savremene hrišćanske desnice u Americi.
"
Za evangeliste, multikulturalna i liberalna Amerika je oličenje moralnog posrnuća i simbol vladavine Antihrista, kome na put može stati jedino Tramp uz pomoć tradicionalnih hrišćanskih belaca.
"
Mnogo bitnije od toga, Tomas Mincer je postavio temelje modernog apokaliptičkog tumačenja istorije, koje, u periodu između 2016. i 2020. godine, postaje dominantno u mainstream diskursu Trampovske hrišćanske desnice.

Tramp kao mesijanski borac protiv ’’globalne elite’’

Čitava Trampova retorika i stil vladavine obeleženi su najavljivanjem velikog političkog preokreta i rušenja establišmenta, dok kog nikada nije došlo. Podsticanje društvene polarizacije i diskriminatorna retorika bili su opravdavani suočavanjem sa ’’močvarom’’ demokratske globalističke elite. Odstupanje iz međunarodnih sporazuma i najavljivano povlačenje iz uloge globalnog ’’svetskog policajca’’, najavljivani su kao okretanje Amerike samoj sebi, što bi je učinilo ’’ponovo velikom’’.
Istina je da su ovakve izolacionističke politike najmanje išle u prilog američkom društvu, a ono je u toku Trampovog mandata polarizovano više nego ikad u prethodnim decenijama. Kulturni rat između kosmopolita, liberala i globalista na jednoj strani i Trampovih suverenista pretio da je poljulja same temelje američke demokratije.
Upravo u tom sukobu, i nagoveštaju američke propasti, Tramp je mobilisao i veliki broj međunarodnih pristalica. Opsesija njegovom politikom bila je evidentna među evropskim suverenistima i ekstremnim desničarima koji su se ponadali da će Tramp lično urušiti čitav globalni poredak.
Slične fascinacije Trampom postojale su i u Srbiji, gde je, pored toga što je percipiran kao saveznik po pitanju Kosova, čak i umereniji deo društva navijao za Trampa da ’’uništi Ameriku iznutra’’. Krajnji ishod koji su priželjkivali njegovi internacionalni simpatizeri bila je propast sadašnjeg svetskog poretka i uništenje ’’globalističke elite’’. Ova elita je u Trampovom diskursu predstavljana kao tiranska i samodovoljna grupacija ljudi koja upravlja svetom protiv interesa slobodnih naroda, radi sopstvenog profita i koristi.
Pored standardnih antisemitskih teorija o bogatim bankarima koji upravljaju svetskim finansijskim tokovima, antiglobalistički diskurs je za vreme Trampa dobio nov oblik.

Uspon Qanon pokreta

Krajem 2017. na 4chan-u se širi teorija zavere o ’’zatišju pred buru’’ i Trampovom konačnom obračunu sa ’’Kabalom’’, koju čine demokratski establišment i globalna elita. Iskonstruisan je niz teorija zavera prema kojima globalni vladari iz senke kontrolišu lance trgovine decom i koriste ih u svrhe satanističkih rituala pedofilije i kanibalizma. Deo ovog lanca čine, ne samo Demokratska stranka i njeni sponzori, već i čitav niz globalistički nastrojenih svetskih lidera, kraljevske porodice, Katolička crkve, Jevreji itd.
Korisničko ime anonimusa koji je proširio ovu teoriju zavere po društvenim mrežama bilo je ’’Q Clearance Patriot’’, čime je indicirao da su podaci koje iznosi pušteni iz vojnih i obaveštajnih krugova. Inspirisan njegovim imenom, širom interneta i među alternativnom desnicom, uspostavljen je QAnon pokret.
Njegovi pripadnici su samoproklamovani anonimusi u Americi, ali i širom sveta. Njihov baner na kom je oslikana zmija koja formira slovo Q, s natpisom ’’Where we go one we go all’’, pojavljivali i na Trampovim mitinzima.
Najavljivana su hapšenja i ubistva velikih članova ’’Kabale’’, među kojima su bili pripadnici Demokratske stranke, kao što su Hilari Klinton i Džo Bajden i uticajni ’’globalisti’’ poput Džordž Soroša i Pape Franja. Pored njih pomenuti su i mnogi umetnici, poput glumca Tom Henksa i umetnice Marina Abramović, a sve zbog navodnog učešća u mreži pedofilije i satanizma.
Kako su ove čistke najavljivane tri godine uzastopno, rasla je i popularnost pokreta. Kada se čistka nije odigrala ni do samih izbora, pristalice QAnon-a su konstruisali paralelnu realnost u kojoj su se hapšenja već desila, a da je nova vlada Džo Bajdena samo šarada iza koje Tramp i dalje vuče konce.
Iako je ’’pad Kabale’’, izgleda odložen, Trampovi simpatizeri, poput srednjevekovnih proroka i propovednika, veruju da ’’samo što nije’’. Uprkos surovoj realnosti i nepovoljnim ishodom izbora po Trampa, članovi QAnon pokreta i dalje žive u iskonstruisanoj fantaziji i u veri da ’’još uvek nije gotovo’’.
trampovci

Trampovi evangelisti i hrišćanska desnica

Imajući u vidu globalno širenje QAnon pokreta i masovnu uverenost u istinitost njihovih tvrdnji, teško je na zapitati se odakle ove teorije crpe svoj legitimitet i uverljivost. Odgovor je jednostavan: iz diskursa radikalne hrišćanske desnice, a pogotovo evangelista koji su vrhunac svog političkog uticaja doživeli za vreme Trampove administracije.
Kako je hrišćanska desnica veliki stožer Trampovih simpatizera, logično je pretpostaviti da će lažne vesti o satanistima i pedofilima u Beloj Kući vrlo lako uznemiriti ovaj deo stanovništva i izazvati gađenje prema takozvanoj ’’satanističkoj eliti’’. Jeftini politički poenti se uvek dobijaju igranjem na kartu emocija kada su u pitanju temelji američkog društva: deca, porodica i vera.
Međutim, antiglobalistički diskrus za vreme Trampa zasnovan je na mnogo dubljim biblijsko-apokaliptičnim korenima, i u velikoj meri podseća na propovedi Tomasa Mincera. U pitanju je stari mit o iščekivanju propasti sveta i velikog rata protiv Antihrista, koji otpočinje Drugim dolaskom Isus Hrista. Nakon što su Antihrist i njegovi sledbenici poraženi, dolazi do uspostavljanja Hiljadugodišnjeg carstva, i nastaje milenijum vladavine pravde i blagostanja.
Veliki broj Trampovih pristalica čine hrišćanski evanđelisti koji veruju da će se jedan takav ’’smak sveta’’ odigrati u našem vremenu, a da će samo pravednici biti spašeni kada Isus Hrist drugi put siđe među smrtnike. Prema istraživanjima Pew Research Centra, više od 58% evangelista veruje da će se smak sveta dogoditi za vreme naših života. Među njima se nalaze i oni koji veruju da je savremeni globalni svet oličenje materijalizma i tiranije, a u Trampu vide mesijansku figuru koja će se suprotstaviti Novom svetskom poretku koji simbolizuje vladavinu Antihrista.
Na izborima 2016. godine, preko 81% belih evangelista je glasalo za Trampa, dok je 2020. godine za njega glasalo nešto više od 75%. Bez obzira na procentualni pad, koji je verovatno rezultat razočarenja u Trampova apokaliptična obećanja, podrška njegovoj politici je dominantan trend.
Neki od članova Trampovog kabineta, kao što su bivši potpredsednik SAD, Majk Pens i bivši Državni sekretar, Majk Pompeo, bili su među sponzorima evangelističke organizacije Capitol Ministers, koja propoveda verovanje u neposredni dolazak Sudnjeg dana. Vođa ove organizacije, Ralf Drolinger, koji je ujedno i organizator White House Bible Study Group, poznat je po anti-LGBT, antimigrantskim, antikatoličkim i šovinističkim stavovima. On je lično pozivao Trampa da uspostavi diktaturu kako bi suzbio uticaj progresivnih i liberalnih ideja . Nakon izbijanja svetske pandemije COVID-19 virusa, Drolinger je izjavio da je virus Božija kazna za širenje homoseksualizma u Americi i svetu.
Za evangeliste, multikulturalna i liberalna Amerika je oličenje moralnog posrnuća i simbol vladavine Antihrista, kome na put može stati jedino Donald Tramp uz pomoć tradicionalnih hrišćanskih belaca.
Reklama - Džonson i Merkel

Milenarizam kao politički narativ

Pored samih evangelista, veliki deo američkog društva gaji apokaliptična iščekivanja. Prema istom istraživanju, više od 41% ukupnog broja građana SAD veruje da će se Drugi dolazak Isusov dogoditi do 2050 godine, od toga 23% misli da će se to definitivno dogoditi, dok 18% smatra da postoji velika verovatnoća. Od Jevrejskog ropstva u Vavilonu, preko progona hrišćana u Rimskom carstvu do srednjevekovnog iščekivanja apokalipse, kroz istoriju se provlači ista ideja ideja o neposrednoj propasti tiranskog totalitarnog carstva koje je ogrezlo u materijalizmu.
Reformistički pokreti i jeretičke grupacije u 13. i 14. veku, u velikoj meri postavili temelje učenjima savremenih protestantskih denominacija u Americi. Zajedničko im je negiranje legitimiteta Katoličke crkve, koja je shvaćena kao naslednik Rimskog carstva i savremeni simbol ’’Kurve vavilonske’’, kao i vraćanje starozavetnim korenima i doslovno shvatanje jevanđelja. Centralni momenat je tumačenje Knjige Otkrovenja i verovanje da se vizije Svetog Jovana Krstitelja odnose na apokaliptične događaje koji će se dogoditi u našem vremenu.
Britanski akademik Norman Kon vrlo jednostavno ilustruje ovu paradigmu:’’Svetom vlada neka zla, tiranska sila čija je moć destrukcije bezgranična – sila koja se ne doživljava kao ljudska već kao demonska. Tiranija te sile će bivati sve strašnije a patnje njenih žrtava sve neizdržljivije – dok najednom ne kucne čas da sveci vaskrsnu i svrgnu je s trona. Potom će Sveci, tj. odabrani sveti ljudi koji su do tada stenjali pod tiranijom preuzeti vlast nad čitavim svetom.’’
Ovakav opis se savršeno uklapa u evangelističku sliku iskvarenog materijalnog sveta kojim trenutno vlada elita moćnika koja želi da porobi čitavo čovečanstvo kroz Novi svetski poredak. Sličnu viziju globalizma propagiraju i desničari suverenisti širom Evrope, ali i mnogi antiimperijalisti u pravoslavnom i islamskom svetu, koji savremeni Zapadni svet doživljavaju kao hegemoniju Antihrista oličenog u materijalističkim, individualističkim i liberalnim idejama.
trampovci
Trampove pristalice ispred zgrade Kapitola (fotografija: Chad Davis)
Verovanje u Hristov Drugi dolazak, uspostavljanje Hiljadugodišnjeg carstva i kolektivno spasenje, sociolozi i antropolozi često nazivaju i milenarizam (millenia = hiljadu godina). Norman Kon navodi kako svi milenaristički pokreti imaju identičnu zamisao spasenja : 1. Kolektivno – biće podareno vernicima kao zajednici. 2. Ovozemaljsko – biće ostvareno na ovom svetu, a ne na nekom drugom. 3. Neposredno predstojeće – dogodiće se vrlo brzo i nenadano. 4. Sveobuhvatno – u celosti će preobraziti život na zemlji. 5. Čudesno – biće ostvareno delovanjem natprirodnih sila, tačnije uz Božiju pomoć.
Ove ideje su svoj vrhunac doživele u srednjevekovnoj Evropi kada su jeretički pokreti i revolucionarni anarhisti propovedali o skorašnjoj propasti Rimokatoličke crkve i rimskog Pape kog su smatrali Antihristom. Njihovu propovednici su najveću popularnost imali među sirotinjom, seljacima i nižim sveštenstvom, a Mesiju su pronalazili u različitim kraljevima, carevima ali i među običnim propovednicima.
Tako je, na primer, Fridrih II Hoenšatufen, Kralj Nemačke i izabrani car Svetog rimskog carstva bio smatran mesijanskom figurom među običnim narodom. Verovalo se da će upravo on okončati tiraniju Rimokatoličke crkve, oduzeti im bogatstvo i podeliti ga sirotinji. U isto vreme, italijansko plemstvo koje je podržavalo Crkvu, anatemisalo ga je i nazivalo Antihristom.
Čak i nakon njegove smrti, reformistički propovednici odbijali su da se pomire sa činjenicom da car ipak nije bio mesija. Širom Svetog rimskog carstva, govorili su o njegovom vaskrsnuću i povratku, a mnoštvo prevarantskih plemića se predstavljalo kao vaskrsnuli car.

Savremena apokaliptična verovanja i Tramp

U savremenom svetu, milenarizam i apokaliptična verovanja, sastavni su deo života mnogih pripadnika hrišćanskih denominacija, kao što su Jehovini svedoci i Adventisti. Verovanje u dolazak Sudnjeg dana prisutno je i među ekstremnijim muslimanima kao što je bila Islamska država, čiji su borci svoje kalife doživljavali kao reinkarnaciju Mahdija, mesije koji će pobediti lažnog proroka Dadžala.
Milenarizam je prisutan i u učenju raznih religijskih i društvenih pokreta u postkolonijalnim društvima, kao što su rastafarijanstvo na Jamajci ili Santeria među afroamerikancima na Kubi.
U savremenoj zapadnoj kulturi milenaristički pokreti su do skoro vezivani isključivano za manje religijske sekte i podkulturne društvene pokrete, ali dolaskom Trampa na vlast po prvi put u novijoj istoriji milenarizam postaje sastavni deo političkog diskursa alternativne i krajnje desnice. Mesijanska figura je od velikog značaja za sve milenarističke pokrete, što se odražava i naglašavanju uloge Trampa kao spasioca među evangelističkim simpatizerima i članovima QAnon pokreta.
Baš nalik na fantazije o vaskrslom caru Fridrihu II i tadašnje teorije zavere o njegovoj lažiranoj smrti, tako i pripadnici QAnon pokreta odbijaju da prihvate da je Trampovoj vladavini došao kraj.
U narednom tekstu objasnićemo detaljnije koji su glavni politički motivi hrišćanske desnice i kako se milenaristički narativi o Trampovom mesijanstvu koriste i u spoljnopolitičke svrhe.

Budite u toku sa svetskim političkim trendovima!

Prijavite se na našu mejling listu i slaćemo Vam najsvežije analize o spoljnoj politici.

    Оставите одговор

    Ваша адреса е-поште неће бити објављена. Неопходна поља су означена *

    Slični tekstovi

    zagađenje - fotografija kouji tsuru
    Kina
    Dimitrije Milić
    Kinesko zagađenje – svetski problem

    Kada je 1979. Deng Sjaoping najavio sveobuhvatnu ekonomsku reformu Kine, privreda ove države činila je tek oko 1 odsto svetske ekonomije. Iako je i tada bila najmnogoljudnija država na svetu, njen doprinos svetskom bruto domaćem proizvodu bio je disproporcionalno mali.

    Nastavi čitanje »
    Armin Lašet - fotografija Olaf Kosinsky
    Nemačka
    Dimitrije Milić
    Da li će poplave u Nemačkoj uticati na izbore?

    Pre nešto manje od 20 godina, Nemačku su kao i danas zadesile ogromne poplave. U Istočnoj Nemačkoj one su se pojavile kao posledica intenzivne i neprestane kiše i iznenada su izazvale vanrednu situaciju u celoj državi. Preko 20 000 ljudi bilo je angažovano da bi se sanirale posledice ove vremenske nepogode, te je vojska ove države imala svoju najmnogoljudniju akciju od Drugog svetskog rata.

    Nastavi čitanje »
    fotografija pop zebra
    Evropska unija
    Dimitrije Milić
    Levica između novih i starih radnika

    Pre nešto više od 20 godina, leve snage bile su u punoj snazi i na pozicijama moći širom država Zapada. Predsednik Amerike bio je demokrata, laburisti su imali čvrstu vlast u Ujedinjenom Kraljevstvu, a socijaldemokrate su bili centralna snaga od Nemačke, preko Holandije i Austrije, do Švedske i Italije. Delovalo je da je levica konačno pronašla način kako da pobedi konzervativne snage, koje su u deceniji pre bile dominatna snaga.

    Nastavi čitanje »